BEYAZ eşya servisini aradınız, “Çamaşır makinenizin iki yıllık garanti süresi doldu, parçası yok. Tamiri mümkün değil. Üretimi de durdu” dedi. Peki bu durumda ne yapılabilir? Yapacak bir şey yok mu? Okurlarımdan bu konuda gelen soruları Tekirdağ Barosu avukatı Ergün Vardar yanıtladı…
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Garanti Belgesi Yönetmeliği’ne göre beyaz eşyalarda asgari garanti süresi 2 yıldır. Satıcı ya da üretici isterse daha uzun garanti verebilir ama 2 yılın altına inemez.
Hayır. İşte en çok karıştırılan nokta bu. Garanti süresi 2 yıl. Ama bazı ürünlerde kullanım ömrü süresi ayrıca düzenlenmiş durumda. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği’ne göre çamaşır makinesi gibi beyaz eşyalarda kullanım ömrü 10 yıl. Bu ne demek? Üretici veya ithalatçı, garanti bitse bile ürünün kullanım ömrü boyunca bakım ve onarım hizmeti sunmak ve yedek parça temin etmek zorunda.
Yargıtay’ın bu konudaki yaklaşımı ve kararları nasıl?
Yargıtay’ın çamaşır makinesi, buzdolabı, televizyon gibi iki yıllık garanti süresi dolan eşyaların kullanım ömrü ile ilgili çarpıcı kararları var. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2020/7070 E., 2020/5240 K. sayılı örnek kararına göre bir tüketici, çamaşır makinesini aldıktan yaklaşık 8 yıl sonra sorun yaşıyor. Arızalanan çamaşır makinesini tamire gelen servis, “Yedek parçası yok, bu modelin üretimi durdu” diyor. Tüketici dava açıyor. Yerel mahkeme, “Garanti 2 yıl, bu süre dolmuş” diyerek davayı reddediyor. Yargıtay, mahkeme kararını şu gerekçeyle bozuyor:
“Garanti süresi ayrı. Kullanım ömrü ayrı. Çamaşır makinelerinde kullanım ömrü 10 yıldır. Bu süre içinde yedek parça temin edilememesi üreticinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Teknolojik değişim ya da üretimin sona ermesi mazeret değildir. Üstelik yönetmeliğe göre üretici, ithalatçı ve yetkili servisler satış sonrası hizmetten müteselsilen sorumlu.”
Bu savunma hukuken geçerli değil. Yönetmelik açık; kullanım ömrü boyunca bakım ve onarım hizmeti sunulmak zorunda. Parça bulunamıyorsa ve bu nedenle onarım yapılamıyorsa tüketici, ürünün ayıpsız misli ile değiştirilmesini ya da bedel iadesini talep edebilir.
Yönetmelik bu ihtimali de düzenliyor. Garanti süresi içinde satıcı, üretici ve ithalatçı birlikte sorumlu. Garanti bittikten sonra ise kullanım ömrü süresince üretici veya yeni ithalatçı bakım ve onarım hizmetini sunmak zorunda. Yani “firma kapandı” diye tüketici ortada kalmıyor. Bu durumda sonuç ne? “Garanti süresi doldu” diye haklarınız bitmez. Çamaşır makinesi gibi beyaz eşyalarda 10 yıllık kullanım ömrü boyunca üretici veya ithalatçı yedek parça sağlamak, onarım hizmeti sunmak zorunda. Sadece “İki yıl geçti” denilerek talebiniz reddediliyorsa bu hukuka aykırıdır.
Bu durumdaki tüketiciler, tüketici hakem heyetlerine başvurarak haklarını arayabilirler. Teknoloji değişti, üretim durdu savunması sorumluluğu ortadan kaldırmıyor. Belirttiğimiz gibi parça bulunamıyorsa ve onarım mümkün değilse tüketici, ürünün yenisiyle değiştirilmesini ya da bedel iadesini isteyebilir. Firma kapanmış olsa bile tüketici ortada kalmıyor. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği’ne göre çamaşır makinelerinde kullanım ömrü 10 yıl. Üretici veya ithalatçı, garanti bitse bile ürünün 10 yıllık kullanım ömrü boyunca bakım ve onarım hizmeti sunmak ve yedek parça temin etmek zorunda.
AYIPLI mal, iade edilmeyen ücret, bitmeyen servis sorunu. Bu uyuşmazlıklarda adres hakem heyeti. 2026 yılı için 186 bin TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine başvuru yapmalı. Bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise dava şartı arabuluculuk ve ardından tüketici mahkemesi süreci işliyor. Hakem heyetlerine başvuru ücretsiz. Başvuru elden, posta yoluyla ya da e-Devlet üzerinden TÜBİS sistemiyle yapılabiliyor. Dilekçe ve belgeler şart. Heyet dosya üzerinden inceleme yapıyor ve başvuruları en geç 6 ay içinde karara bağlıyor. Kararlar bağlayıcı. Yerine getirilmezse doğrudan icra yoluna gidilebiliyor. Taraflar, tebliğden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edebiliyor.
News
